"Chaos i brud". Władze Lizbony chcą zniesienia systemu kaucyjnego

Burmistrz Lizbony i były unijny komisarz Carlos Moedas chce, aby rząd wycofał się z systemu kaucyjnego. Polityk wskazuje, że jego wprowadzenie poskutkowało chaosem i wyzwoleniem w ludziach patologicznych zachowań.

Moedas tłumaczy, że mieszkańcy nie tylko Lizbony, ale innych dużych miast w kraju zaczęli grzebać w śmietnikach w poszukiwaniu opakowań objętych kaucją. Nierzadko zdarzają się również przypadki niszczenia automatów przyjmujących butelki. W efekcie coraz więcej obszarów miast staje się brudne i nieuporządkowane.

System kaucyjny nosi w Portugalii nazwę Volta. Od momentu jego wprowadzenia w kwietniu zebrano już 305 milionów opakowań i zwrócono konsumentom ok. 30 mln euro. Do ceny każdego objętego kaucją opakowania doliczana jest kwota 10 eurocentów. System obejmuje butiki i opakowania z plastiku, aluminium i innych metali o pojemności do 3 litrów.

Według założeń, do 2029 roku wskaźnik oddanych do automatów opakowań ma wynieść 90 proc. Rząd przyznaje, że wdrażanie systemu napotkało na trudności.

Francja nie chce systemu kaucyjnego

Jak informuje "Rzeczpospolita", francuskie Ministerstwo Transformacji Ekologicznej odrzuciło plany wprowadzenia obowiązkowego systemu kaucyjnego w całym kraju. Decyzję poprzedziły trzy miesiące konsultacji z samorządami, branżą recyklingową oraz producentami napojów. Francja ma jednocześnie problem z poziomem zbiórki odpadów. W 2024 roku zrecyklingowano 25,7 proc. opakowań z tworzyw sztucznych, a wskaźnik zbiórki plastikowych butelek wyniósł 58,3 proc.

Do 2029 roku państwa UE mają osiągnąć 90-procentowy poziom selektywnej zbiórki butelek na napoje. Unijne przepisy przewidują jednak możliwość odstępstwa od obowiązkowego systemu kaucyjnego po spełnieniu określonych warunków.

Polski system kaucyjny działa od października 2025 roku. Minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska zapowiedziała, że na przełomie września i października spotka się z operatorami, aby ustalić dalszy plan działania.